Friday, May 19, 2017

හෙළකුරේ පරිගණකාගමණය මෙසේ සනිටුහන් වූ වගයි...!!!

මෙතෙක් කල් ජංගම දුරකථන හා ජංගම උපාංගයන්ට පමණක් සීමා වූ හෙළකුරු සිංහල යතුරු පුවරුව දැන් පරිගණක සඳහාත් භාවිතා කළ හැකි බව ඔබට දන්වන්නේ සතුටිනි...



GDG Sri Lanka කණ්ඩායමේ හා Dialog Ideamart හි මෙහෙයවීමෙන් Google I/O Extended 2017 තාක්ෂණික සමුළුව මැයි 17 වන දින දහවල් 12 සිට පසුවදා පහන් වන තුරු කොළඹ BMICH හිදී සාර්ථකව නිමාවුණි. මෙවර Google I/O Extended තාක්ෂණික ප්‍රදර්ශණය සඳහා අප Bhasha Lanka සමාගමේ ප්‍රදර්ශණ කුටියක් ද එක් කර තිබුණා. මෙවර අපේ ප්‍රදර්ශණ කුටිය වෙන් කර තිබුණේ හෙළකුරේ පරිගණකාගමනය වෙනුවෙන්. ඒ වෙනුවෙන් අප ප්‍රදර්ශණ කුටිය තුළ සුවිශේෂී වැඩසටහන් කීපයක් දියත් කරන්නට අපි කටයුතු කළා.



ප්‍රදර්ශණය සඳහා සහභාගී වූ අති විශාල මහජනකායක ගේ සුවිශේෂී ආකර්ෂණයක් මෙම භාෂා ප්‍රදර්ශණ කුටිය වෙත ලැබී තිබෙනු අපිට දකින්නට ලැබුණා. භාෂා ප්‍රදර්ශණ කුටියට පැමිණි සැවොම පාහේ උනන්දු වූයේ හෙළකුරේ පරිගණකාගමනය වෙනුවෙන් අප විසින් ඉදිරිපත් කර තිබුණු Game එක සඳහා සහභාගි වීමටයි. ලංකාවේ ප්‍රමුඛතම ජංගම දුරකථන මෘදුකාංගය වන හෙළකුරු යතුරු පුවරුව, පරිගණක භාවිතා කරන අය සඳහාත් ඉදිරිපත් කිරීම මෙහිදී සිදුවුනා. හෙළකුරු යතුරු පුවරු සහාය Google Chrome extension එකක් ආකාරයෙන් නිකුත් කිරීම ද පසුව සිදුවුනා. පරිගණක ක්‍රීඩාවක් ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කර තිබුණු ඉහත අංගයෙන් සිදුවූයේ අපගේ ප්‍රදර්ශණ කුටිය වෙත පැමිණෙන පරිශීලකයන් හට හෙළකුරු පරිගණකයෙන් යතුරු කිරීමට අවස්ථාව ලබා දීමයි. එ් සඳහා අප විසින් ඉදිරිපත් කර තිබූ වාක්‍ය කොටසක් නිවැරදි ව ටයිප් කළ යුතු වූ අතර, අදාල කාලය තුළ දී නිවැරදිව ටයිප් කළ සියළු දෙනාටම හෙළකුරු මග් එකක් පිරිනැමුනා. ඒ වගේම මේ තරඟයට සහභාගී වී හෙළකුරු පරිගණකාගමනය අත් විඳි සියල්ලන්ටම හෙළකුරු ස්ටිකර් ද බෙදා දීමට කටයුතු යොදා තිබුණා.

භාෂා හෙළකුරු ප්‍රදර්ශණ කුටිය වෙත පැමිණි සුවහසක් වූ ජනකායකගේ උණුසුම් ප්‍රතිචාර හෙළකුරු වෙත හිමිවුණු අතර, හෙළකුරු පරිගණකාගමනය සජීවී ව අත් විඳින්නට ලැබීම මෙන්ම, භාෂා කණ්ඩායම හමුවී අදහස් බෙදා හදා ගන්නට ලැබීම ද මහඟු අවස්ථාවක් ලෙස බොහෝ දෙනෙක් කියා සිටියා.



Bhasha සමාගමේ නිර්මාතෘ වගේම ප්‍රධාන විධායක නිළධාරී ධනික පෙරේරා ද මෙවර Google I/O Extended හිදී විශේෂ ආරාධිත දේශණයක් සඳහා ආරාධනා ලබා සිටි අතර අලුයම 4.00 ට පමණ එම දේශනය ආරම්භ විණි. හෙළකුරු ඉතිහාසය, හෙළකුරු සාර්ථකත්වයේ රහස හා නවමු නිපැයුමක් වශයෙන් හෙළකුරු හි වැදගත්කම පිළිබඳව පැමිණි සිටි පිරිසට කරුණු ඉදිරිපත් කිරීමට ධනික පෙරේරා කටයුතු කලේ ප්‍රේක්ෂකාගාරය තමා වෙත ඇද බැඳ තබා ගනිමින්. එමෙන්ම මේ දේශණය අතරතුර දී තවත් සුවිශේෂී කාරණාවක් සිදුවුනා. පළමුවැන්න නම්, හෙළකුරු සඳහා නිර්මාණය කරන ලද තේමා ගීතය දොරට වැඩීමයි. එය ලංකාවේ තොරතුරු තාක්ෂණික නිපැයුමක් වෙනුවෙන් නිර්මාණය කරන ලද පළමු වන තේමා ගීතය ලෙස හැඳින්විය හැකියි.

ඉන්පසු ව එළෙඹියේ වඩාත් සුවිශේෂී වූ මොහොතයි. සිය දේශණය අතර මැද දී භාෂා සමාගමේ නවතම එළි දැක්වීම භාෂා ප්‍රධානී ධනික පෙරේරා විසින් ඉදිරිපත් කරන්නට යෙදුනා. ඒ හෙළකුරේ පරිගණකාගමනය සනිටුහන් කරමින් Chrome වෙබ් බ්‍රවුසරය වෙනුවෙන් වූ extension එකක් ලෙසින් හෙළකුරු සහාය වෙබ් බ්‍රවුසරය වෙත ලබාදීමයි. එ් අනුව මේ දක්වා ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් හා iOS සඳහා පමණක් වූ හෙළකුරු ජංගම යතුරු පුවරුව දැන් Windows, MacOS, Linux යන ඕනෑම පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධතියක් මත ද භාවිතා කළ හැකි වනු ඇත. ජංගම දුරකථනයේ දී මෙන්ම මෙම Chrome extension එකේදී ද Sinhala Phonetic හා Sinhala Wijesekara යන ආකාර දෙකෙන්ම ඔබට සිංහල යතුරු කළ හැකියි.



https://goo.gl/J5Lw5D යන වෙබ් ලිපිනය මගින් හෙළකුරු extension එක ඔබේ Chrome Browser එකටත් ලබාගන්නට පුළුවන්. හෙළකුරු Chrome extension එක තවමත් beta මට්ටමේ පවතින අතර මෙම අත්හදා බැලීමේ කාල සීමාව අවසානයේ දී, දෝෂ රහිතව වැඩි දියුණු කළ සංස්කරණයක් නිකුත් වනු ඇත. එමෙන්ම බ්‍රවුසරයට පමණක් සීමා නොවී, මුළු පරිගණකය පුරාම හෙළකුරු මගින් යතුරු කළ හැකි ආකාරයේ පරිගණක යෙදුමක් ලෙසින් ඉදිරියේදී හෙළකුරු ඔබ වෙත ගෙන එන්නට අපි සූදානම්...

Friday, May 5, 2017

හෙළ අකුරේ ඉතිහාස කතාව



සිංහල යනු ශ්‍රී ලාංකික අපගේ ආදරණීය මවු බසයි. ලොව ඇති අනේක විධ වූ සිය ගණනක් භාෂා අතරින් සුන්දරතම භාෂාවයි. ලෝකයේ අක්ෂර මාලාවන් අතරින් දෙවැනියට අලංකාරම අක්ෂර මාලාව හිමි වන්නේ ද අපේ හෙළ බසටයි. ඒ සුන්දර වූ වටකුරු අකුරෙන් ලියවෙන අපේ සිංහල භාෂාවේ ආරම්භය ගැන දැන ගන්නට ඔබත් කැමතිද ?

සිංහල අක්ෂර ක්‍රමය වඩාත් පෘථුල වූ, විශාල අක්ෂර මාලාවකින් හෙබියකි. සිංහල අක්ෂර ක්‍රමය තුල ශබ්දාක්ෂර 50 කට අධික ප්‍රමාණයක් දකින්නට ඇති නමුත්, අප එදිනෙදා ව්‍යවහාරයේදී භාවිතා කරන්නේ එයින් ශබ්දාක්ෂර 38 ක් පමණ ප්‍රමාණයකි. පුරාණ බ්‍රාහ්මී අක්ෂර මාලාවෙන් විකාශණය වී පැවතෙන සිංහල අක්ෂර ක්‍රමය, එයින් පසුව පිළිවෙලින් ග්‍රන්ථ අක්ෂර ක්‍රමය හා පසුව පැමිණි කදම්භ-පල්ලව අක්ෂර ක්‍රමයන්ට නෑකම් කියයි. බ්‍රාහ්මී අක්ෂර යනු පුරාණ සෙල්ලිපි වල භාවිතා වූ අක්ෂර මාලාවයි. එසේම එම බ්‍රාහ්මී අක්ෂර මාලාවෙන්ම විස්තෘත වී පැමිණ ඇති කණ්ණඩ, මලයාලම්, තෙළිඟු, දෙමළ හා දේවනාගරී යන ඉන්දු-ආර්ය අක්ෂර මාලාවන්ට ද සිංහල භාෂාව කිට්ටු සම්බන්ධකම් පෙන්වයි.

  

පැරණිතම සිංහල අක්ෂර මාලාව වූ සිංහල ප්‍රාකෘතයේ පුරාණතම භාවිතාවයන් දක්නට ලැබෙන්නේ ක්‍රිස්තු පූර්ව තුන්වන සියවස තරම් වූ ඈත යුගයේදීයි. ඒ බුද්ධාගම ලංකාද්වීපයට ලැබීමත් සමගයි. එයින් පසුව පාලි භාෂාව හා ත්‍රිපිඨක ධර්මය යන කාරණා ඔස්සේ සිංහල භාෂාව හා අක්ෂර මාලාව විකාශණය වී ඇති බව පෙනී යයි.

සිංහලයේ පරිණාමය පහත පරිදි කොටස් හතරකට බෙදා දැක්විය හැකියි.

සිංහල ප්‍රාකෘතය - ක්‍රි.ව. තුන්වන සියවස වන තෙක්
මූලාකෘත සිංහලය         - ක්‍රි.ව. 3 වන සියවස සිට 7 වන සියවස තෙක්
මධ්‍යතන සිංහලය   - ක්‍රි.ව. 7 වන සියවස සිට 12 වන සියවස තෙක්
නූතන සිංහලය - ක්‍රි.ව. 12 වන සියවස සිට වර්තමානය තෙක්

  

සිංහල අකුරු මේ තරම් ලස්සන කුමක් නිසා දැයි ඔබ මොහොතක් වත් සිතා තිබේ ද ? සිංහල අකුරු වටකුරු හැඩයට විකාශණය වී ඇත්තේ පුරාතනයේ එය ලේඛණගත කරන ලද සම්ප්‍රදායන්ට අනුගත වෙමින් බව පෙනී යයි. අතීතයේදී සිංහල භාෂාව අක්ෂර ලෙසින් ලේඛණගත වූයේ පදම් කරගත් තල් කොළ මත බව ඔබ දන්නවා ඇති. තල් පත් මත ලිවීමේදී සෘජු රේඛාවන් ඇඳිය නොහැකි වූයේ තල්පත ඉරී යන නිසායි. ඒ නිසා තල් පත් මත ලිවීමේ පහසුව සඳහා සිංහල අක්ෂර මාලාව වටකුරු හැඩයට විකාශණය වී තිබෙන බව පෙනී යයි.

  

ශ්‍රී ලංකාව තුළ හා එයින් පිටතට සංක්‍රමණය වූ සියල්ලන්ම එක්ව ගත් විට, සිංහල භාෂාව භාවිතා කරන්නේ මිලියන 16 ක් තරම් වන ඉතා සුළු ප්‍රමාණයක් පමණි. ලෝකයේ අනෙකුත් භාෂා හා සසඳා බැලීමේදී මේ අඩු භාවිතාවය නිසා සිංහල භාෂාව අනාගතයේ දී වැනසී යෑමේ අවධානමට මුහුණ දී ඇති භාෂාවකි. ඉතිහාසය ගෙන බැලීමේදී පෙරදී අපටම අනන්‍ය වූ සිංහල ඉලක්කම් ද තිබුණු බව පෙනී යයි. නමුත් 19 වන ශත වර්ෂයේ මුල භාගයේදී පමණ ඉංග්‍රීසි ක්‍රමයට අනුගත වෙමින් අප හින්දු අරාබි ඉලක්කම් භාවිතා කරන්නට ගැනීමත් සමග ඒ අපේ ඉලක්කම් අභාවයට ගොස් තිබේ. එසේම තවත් උදාහරණයක් දක්වතොත්, පෙර යුගයන් හිදී නැවතීමේ ලකුණ ලෙස භාවිතා කරන ලද කුණ්ඩලිය (෴) නම් වූ අක්ෂරය ද මේ වන විට භාවිතයෙන් ඉවත් වී තිබේ.

අපේ මව් බස වන සිංහලය පාළි, සංස්කෘත ආදී ප්‍රාචීන ආර්ය භාෂාවකින් බිඳී ආවකැයි සැලකේ. එය ඉන්දු ආර්ය භාෂා ගණයට අයත් බසක් බව විද්වත් මතයයි. ඒ අනුව බැලීමේදී සිංහල භාෂාවට සිංහල ජාතිය මෙන්ම දීර්ඝ ඉතිහාසයක් තිබේ. අද අපි භාවිතා කරන ව්‍යවහාරික සිංහල බස ඉන්දියානු ආර්යකරණය නිසා නවීකරණයට ලක්වූවකි. නමුත් ඉන්දු ආර්යයන් ලංකාවට පැමිණීමට පෙර සිට (මහින්දාගමනයට පෙර) අප මුතුන් මිත්තන් හෙළබස නොහොත් යක්ෂ ගෝත්‍රික භාෂාව භාවිතා කර ඇත. අප අදටත් භාවිතා කරන ඔළුව, කට, බඩ ආදී වචන සංස්කෘත හෝ පාලි හෝ වෙනත් එවැනි භාෂාවක දක්නට නොමැති අතර ඒවා හෙළ බසින් පැමිණි ඒවා‍ ලෙස සැලකේ. එමෙන්ම මාල දිවයින් වැසියන් භාවිතා කරන භාෂාව හෙළ බසින් සම්භවය ලබා අරාබි මුස්ලිම් සංස්කෘතියෙන් විස්තෘත වූවක් සේ සැලකිය හැකියි. මේ අනුව පෙනී යන්නේ ප්‍රාග් ‍‍ඓතිහාසික යුගයේ පවා අප දියුණු බසක් භාවිත කර ඇති බවයි. අද ලොව පුරා අස්සක් මුල්ලක් නෑර පැතිර ඇති අන්තර්ජාතික භාෂාව ලෙස සැලකෙන ඉංග්‍රිසිය භාෂාවක් වශයෙන් ගොඩනැගෙන්නට පෙර සිටම අප ජාතිය බසෙන් පොහොසත්ව සිටියෝය.

ඈත අතීතයේ සිටම ඉතා දියුණු බසක් ලෙස, ප්‍රායෝගිකව භාවිතා කළ සංකීර්ණ අක්ෂර මාලාවක් ලෙස සිංහල භාෂාව හා හෙළ අකුරු බොහෝ දුරක් පැමිණ තිබේ. ලිඛිත භාවිතාවයන් අත්හැර අද්‍යතන ලෝකය ඩිජිටල් යුගයකට අවතීර්ණ වී ඇති අපේ කාලයේ දී මේ ලස්සන, වටකුරු සිංහල අක්ෂර නව ආරකින් ඉදිරියට ගෙන යෑම සඳහා වර්තමානයේ භාවිතා වන්නේ ඩිජිටල් අවකාශයයි. අන්තර්ජාලය තුළ ද, පරිගණක හා ස්මාට් දුරකථන ආදී ජංගම උපාංගයන් හි සිංහල භාවිතය වැඩි දියුණු කිරීම හා ඒ සඳහා දිරි දීම අපගේ මවු භාෂාවට කරන සේවයක් ලෙස සැලකිය හැකියි. ඒ අරමුණ සඵල කරගැනීමට නම්, හැකි සෑම විටම සිංහල භාෂාවෙන් වැඩ කිරීමට ඔබ අප සැම දෙන අධිෂ්ඨාන කර ගත යුතුය.

හෙළකුරු භාවිතා කරමින් සිංහල අක්ෂර අනාගතයට රැගෙන යන ඔබ සියළු දෙනාටම ස්තුතියි... 

ඉතින්...
එකතු වෙමු අපි සැවොම...
අන්තර්ජාලයේ සිංහල වපුරන්නට...!!!

෴ ෴ ෴
මූලාශ්‍ර :
https://matadornetwork.com/abroad/5-beautiful-endangered-alphabets/
https://sirimunasiha.wordpress.com/2012/01/02/the-script-of-sri-lanka/
http://www.ancientscripts.com/brahmi.html
https://en.wikipedia.org/wiki/Sinhalese_language
https://en.wikipedia.org/wiki/Sinhalese_alphabet